Poradnik dla biznesu
Workation – nowa forma pracy zdalnej
"Workation", czyli połączenie pracy z wakacjami, to coraz popularniejszy sposób na zdobywanie nowych doświadczeń zawodowych bez rezygnacji z urlopu. Ale czy taka forma pracy jest efektywna? Przeczytaj nasz artykuł, aby dowiedzieć się, jakie są plusy i minusy tej nowej koncepcji, co zyskuje pracownik, a co pracodawca. Na co warto uważać i jak przygotować się do takiego systemu pracy.
SPIS TREŚCI
- Co to jest workation?
- W jaki sposób można zorganizować workation?
- Dla kogo jest workation?
- Jakie zalety i wady ma workation?
- Workation a prawo pracy w Polsce
Co to jest workation?
Workation (połączenie angielskich słów „work”, czyli praca, oraz „vacatio”, a więc wakacje), w Polsce nazywany też pracowakacjami albo pracowczasami, to model pracy zdalnej realizowanej z dowolnej lokalizacji na świecie, poza stałym miejscem zamieszkania. Nie jest to jednak urlop, gdyż polega na wykonywaniu obowiązków zawodowych w bardziej sprzyjającym otoczeniu. To praktyczne podejście do efektywności zawodowej, które umożliwia godzenie życia zawodowego z wypoczynkiem w duchu work-life balance.
Workation w Polsce, tak jak w innych krajach, stosuje coraz więcej firm. Rozwiązanie upowszechniło się w czasie pandemii, gdy dużo osób zostało zmuszonych do przejścia na pracę zdalną. Dostrzeżono, że te same obowiązki, które pracownicy wykonują w biurze, mogą być wypełniane w każdym innym miejscu. Nie ma przeszkód do tego, by były realizowane nawet podczas wypoczynku poza granicami kraju.
W jaki sposób można zorganizować workation?
Pracowakacje to praca zdalna zarówno za granicą, jak i w kraju, na przykład na terenach wiejskich, gdzie można się wyciszyć i zrelaksować. W jej trakcie pracownik może:
- realizować przez określoną liczbę godzin obowiązki zawodowe, a później wypoczywać, na przykład nad morzem;
- wyjechać na normalny urlop wypoczynkowy, po którym zacznie pracowczasy – dzięki temu dłużej pozostanie na wakacjach;
- przeprowadzić się do innego kraju na stałe lub tymczasowo, cały czas będąc zatrudnionym u dotychczasowego pracodawcy.
Workation można zorganizować tam, gdzie istnieją odpowiednie warunki. Problemem mogą być przepisy, jakie obowiązują w danym państwie. Chodzi o kwestie podatkowe czy z zakresu zabezpieczenia społecznego. Zawsze warto dokładnie zapoznać się z wymogami, aby uniknąć przykrych konsekwencji.
Zastanawiasz się, gdzie na workation powinni udać się Twoi pracownicy, aby sprawnie wykonali swoje obowiązki? Dobre jest każde miejsce, a więc inny region Polski (góry, morze) czy egzotyczna destynacja zagraniczna. Pracę można realizować w hotelu, na plaży czy w kamperze, przy czym liczy się:
- przyjemne otoczenie – atrakcyjne widoki oraz bliskość natury czy zabytków sprzyjają relaksowi oraz turystyce;
- klimat – wyjazd do egzotycznego kraju w okresie jesienno-zimowym pomoże zapobiec sezonowej depresji;
- odpowiednia przestrzeń pracy i jej wyciszenie w przypadku wrażliwych na rozpraszacze osób.
Pracownicy powinni mieć ze sobą laptopa i telefon, a także dostęp do szybkiego i wydajnego internetu – odpowiedni abonament kupisz w T-Mobile. Dzięki temu zachowasz z nimi stały kontakt i będziesz w stanie przesyłać im różnorodne materiały. Jest to potrzebne na przykład wtedy, gdy trzeba przekazać szczegółowe wytyczne dotyczące kolejnego zlecenia.
Dla kogo jest workation?
Pracowczasy świetnie sprawdzą się w zasadzie w przypadku każdego pracownika, który może wykonywać swoje obowiązki służbowe za pomocą komputera czy telefonu poza biurem. Dotyczy to między innymi grafików, redaktorów, programistów i księgowych.
Jakie zalety i wady ma workation?
Praca zdalna za granicą lub w kraju podczas wakacji niesie wiele korzyści zarówno dla personelu, jak i pracodawcy. Jej efektem jest zwiększenie motywacji, zaangażowania i efektywności pracowników, a także pobudzenie ich kreatywności i ich świeższe spojrzenie na swoją pracę. Dzięki zerwaniu z biurową rutyną, a także możliwości poznania ciekawych miejsc i nowych kultur, mogą oni pracować wydajniej oraz szybciej. Bezpośrednio przełoży się to na usprawnienie działalności firmy oraz na zwiększenie ogólnego dobrostanu personelu.
Inne pozytywne efekty workation to skuteczniejsza integracja pracowników, jeśli na wakacje wyjechali razem. Mogą lepiej się poznać i pracować produktywniej, gdyż:
- nie są zamknięci w biurze i realizują obowiązki w zupełnie odmiennym otoczeniu;
- po wykonaniu zadań mogą wraz z innymi osobami wybrać się na wycieczkę pieszą lub rowerową bądź zrelaksować się w saunie – to świetny sposób na rozwijanie znajomości i budowanie poczucia wspólnotowości wśród personelu.
Jako pracodawca możesz pomóc pracownikom zorganizować workation. Gdzie powinni się udać – to podstawowe pytanie, jakie musisz sobie zadać. Warto wybrać hotel czy domki letniskowe, które oferują przyjemny standard, zróżnicowane wyżywienie, także dla wegetarian i wegan, oraz dodatkowe atrakcje, jak basen czy miejsce do grillowania.
Pamiętaj, że workation w Polsce czy za granicą to świetny sposób na utrzymanie ciągłości pracy z sezonie urlopowym. Przyczynia się także do ograniczenia kosztów związanych z organizacją przestrzeni pracy, gdyż pracownik nie przebywa w siedzibie firmy.
Workation ma niestety kilka wad. Zalicza się do nich:
- możliwość ciągłego dekoncentrowania się niektórych pracowników, na przykład w wyniku zachowania innych wczasowiczów;
- pracę w różnych strefach czasowych, która może być wyczerpująca;
- wyzwania dla pracodawcy związane z wypełnieniem wymogów prawnych.
Mimo wyjazdu pracownicy pozostają w pracy, a więc mają ograniczony czas na odpoczynek i relaks. Dużą część dnia zajmuje im wypełnianie obowiązków zawodowych, co może rodzić frustrację. Nierzadko potęguje ją i działa demotywująco presja czasowa związana z konkretnymi projektami, a także praca po godzinach i niezrealizowane plany urlopowe.
Takie wady nie przysłaniają jednak licznych korzyści, jakie daje workation. Pracowczasy to świetny sposób na zerwanie z codzienną rutyną i zapewnienie personelowi work-life balance. Dlatego warto je zastosować w firmie.
Workation a prawo pracy w Polsce
Pracowakacje nie są objęte odrębnymi przepisami prawa w Polsce. Względem nich należy więc stosować ogólne regulacje znajdujące się w kodeksie pracy, które dotyczą pracy zdalnej. Warto podkreślić, że definicja takiej pracy, kładąca nacisk na to, że wykonuje się ją w „miejscu wskazanym przez pracownika” oraz „z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość”, została wprowadzona do polskiego porządku prawnego stosunkowo niedawno. Podstawowe przyczyny to rozwój technologii i możliwości pracy online oraz pandemia COVID-19. Odpowiednie uregulowania znalazły się w nowelizacji kodeksu pracy z 1 grudnia 2022 r., która weszła w życie 21 lutego 2023 r.
