Poradnik dla użytkownika
Ekologia a elektronika – jak odpowiedzialnie pozbywać się starych telefonów?

Zastanawiasz się, co zrobić ze starym telefonem, aby nie stał się on dodatkowym obciążeniem dla środowiska naturalnego? Odpowiedź znajdziesz w naszym poradniku. Dowiesz się z niego również, jak przygotować telefon przed oddaniem go lub sprzedażą oraz jak kupić taki sprzęt w sposób zrównoważony.
Stary telefon to e-odpad, który, jeśli nie zostanie zutylizowany, spowoduje istotne zagrożenia dla środowiska. Aby do tego nie doszło, można go sprzedać na platformie OLX/Allegro, oddać operatorowi komórkowemu/producentowi (w ramach programu Trade-in z rabatem na zakup nowego smartfona) bądź organizacji charytatywnej (na cele społeczne) albo przekazać do recyklingu w sklepie RTV/AGD (przy zakupie nowego) czy w PSZOK-u.
Stary telefon to e-odpad, który, jeśli nie zostanie zutylizowany, spowoduje istotne zagrożenia dla środowiska. Aby do tego nie doszło, można go sprzedać na platformie OLX/Allegro, oddać operatorowi komórkowemu/producentowi (w ramach programu Trade-in z rabatem na zakup nowego smartfona) bądź organizacji charytatywnej (na cele społeczne) albo przekazać do recyklingu w sklepie RTV/AGD (przy zakupie nowego) czy w PSZOK-u.
SPIS TREŚCI
- Jak elektronika wpływa na środowisko? Skala problemu e-waste
- Gdzie oddać stary telefon w Polsce?
- Jak bezpiecznie przygotować telefon przed oddaniem lub sprzedażą?
- Programy odkupu telefonów – ile można dostać i jak to działa?
- Jak kupować telefony bardziej odpowiedzialnie?
- FAQ
Jak elektronika wpływa na środowisko? Skala problemu e-waste
Największe zagrożenia dla środowiska nie generuje użytkowanie smartfonów. Dotyczy to natomiast:
- produkcji nowych telefonów – w przypadku pojedynczego aparatu wiąże się to z emisją ok. 70 kg CO2; nie można też zapomnieć o wykorzystaniu rzadkich minerałów, jak kobalt, lit czy tantal;
- nieprawidłowej utylizacji zużytego sprzętu – rocznie produkowanych jest około 54 mln ton e-waste, czyli elektrośmieci, przy czym mniej niż 20% jest recyklingowanych; sporym problemem pozostaje ponadto nielegalne składowanie e-odpadów – toksyczne metale, jak ołów, kadm i rtęć, zagrażają glebie oraz wodom gruntowym.
Gdzie oddać stary telefon w Polsce?
Możliwości jest kilka. Możesz bez problemu wybrać taką, która jest dla Ciebie najwygodniejsza i zapewni szybkie pozbycie się starego sprzętu.
|
Miejsce oddania/sprzedaży telefonu
|
Charakterystyka
|
|
PSZOK – Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych
|
|
|
Sklep RTV/AGD
|
|
|
Salon operatora/producenta telefonów
|
|
|
Placówka organizacji charytatywnej
|
|
|
OLX/Allegro
|
|
Jak bezpiecznie przygotować telefon przed oddaniem lub sprzedażą?
Bez względu na to, czy zdecydujesz się na sprzedaż, czy recykling elektroniki, zawsze warto zabezpieczyć dane przechowywane na telefonie. O czym warto pamiętać w tym względzie?
- Zrób kopię zapasową danych (backup), jeśli chcesz je zachować.
- Wyloguj się z kont Google/Apple (dezaktywuj Find My/FRP lock) – bez tego kolejny użytkownik nie uruchomi telefonu. Jeśli nie pamiętasz hasła, możesz go ponownie ustawić po kliknięciu w link otrzymany na wcześniej podany adres e-mail czy numer telefonu.
- Wykonaj factory reset – usuń wszystkie dane i przywróć sprzęt do ustawień fabrycznych. Samo pozbycie się plików nie wystarcza, gdyż nowy użytkownik może mieć wgląd w te, które są zachowane w pamięci flash.
- Wyjmij kartę SIM i kartę pamięci.
- Usuń etui i akcesoria.
Programy odkupu telefonów – ile można dostać i jak to działa?
Świetnym sposobem na to, co zrobić ze starym smartfonem, jest skorzystanie z programu odkupu telefonu oferowanego przez producenta czy operatora komórkowego. Nierzadko obejmuje on również sprzęty z uszkodzeniami, jak zbita szybka czy niedziałająca bateria. Oczywiście wtedy należy liczyć się z niższą kwotą, którą się otrzyma.
Jak działa taki program? Sprzęt możesz przynieść do danej placówki, choć czasem wycena jest możliwa w formie online. Kwota, jaką otrzymasz za swój stary telefon (na jej wysokość wpływa model i stan urządzenia), obniża wydatek za zakup nowego.

Jak kupować telefony bardziej odpowiedzialnie?
Świetnym wyjściem jest zakup sprzętu refurbished, a więc odnowionego przez producenta czy operatora. To pełnowartościowy telefon z gwarancją, który został oddany przez poprzedniego nabywcę na przykład w ramach zwrotu konsumenckiego.
Polecamy również wybieranie marek z deklaracjami środowiskowymi (na przykład Fairphone), niewymienianie telefonu bez wyraźnej potrzeby (nowoczesne smartfony spokojnie wytrzymają 4–5 lat, a nawet dłużej) oraz naprawianie go zamiast wyrzucania (sprzyja temu dyrektywa Right to Repair). A przed zakupem urządzenia zawsze sprawdź jego indeks naprawialności (repairability score).
FAQ
1. Gdzie wyrzucić stary telefon komórkowy?
Możesz go oddać bezpłatnie do punktu PSZOK w swojej gminie albo w sklepie RTV/AGD (przy zakupie nowego). Inne opcje to odsprzedaż operatorowi czy producentowi w celu uzyskania rabatu za nowy telefon, przekazanie organizacji charytatywnej lub zbycie na OLX/Allegro.
2. Czy można sprzedać uszkodzony telefon?
Niektóre skupy online umożliwiają przekazanie telefonu ze zbitą szybką, niedziałającą baterią i innymi uszkodzeniami. W tym przypadku cena odkupu będzie jednak niższa.
3. Co dzieje się z telefonami oddanymi do recyklingu?
Są rozkładane na części i odzyskuje się z nich to, co można jeszcze wykorzystać (złoto czy platynę z płyty głównej, kobalt i lit z baterii, szkło i plastik z obudowy). Obecnie jednak tylko ok. 20% e-śmieci jest recyklingowanych, natomiast pozostałe trafiają na nielegalne składowiska.
4. Jak elektronika wpływa na środowisko?
Produkcja jednego smartfona generuje około 70 kg CO2 i powoduje zużycie surowców nieodnawialnych (kobaltu, litu itp.). Problemem są również elektrośmieci i możliwość przedostania się toksycznych metali do środowiska na nielegalnych składowiskach odpadów.
5. Czy oddanie telefonu do skupu jest bezpieczne dla danych?
Tak, jeśli odpowiednio się do tego przygotujesz. Wyloguj się z konta Google/Apple, zrób factory reset oraz wyjmij kartę SIM i kartę pamięci.
6. Jakie firmy oferują program odkupu starych telefonów w Polsce?
Są to zarówno operatorzy komórkowi (T-Mobile, Orange, Play), jak i producenci (Apple, Samsung) oraz skupy online.





