Poradnik dla użytkownika

Ekologia a elektronika – jak odpowiedzialnie pozbywać się starych telefonów?

Zastanawiasz się, co zrobić ze starym telefonem, aby nie stał się on dodatkowym obciążeniem dla środowiska naturalnego? Odpowiedź znajdziesz w naszym poradniku. Dowiesz się z niego również, jak przygotować telefon przed oddaniem go lub sprzedażą oraz jak kupić taki sprzęt w sposób zrównoważony.

Stary telefon to e-odpad, który, jeśli nie zostanie zutylizowany, spowoduje istotne zagrożenia dla środowiska. Aby do tego nie doszło, można go sprzedać na platformie OLX/Allegro, oddać operatorowi komórkowemu/producentowi (w ramach programu Trade-in z rabatem na zakup nowego smartfona) bądź organizacji charytatywnej (na cele społeczne) albo przekazać do recyklingu w sklepie RTV/AGD (przy zakupie nowego) czy w PSZOK-u.
SPIS TREŚCI
 

Jak elektronika wpływa na środowisko? Skala problemu e-waste

Największe zagrożenia dla środowiska nie generuje użytkowanie smartfonów. Dotyczy to natomiast:
 
  • produkcji nowych telefonów – w przypadku pojedynczego aparatu wiąże się to z emisją ok. 70 kg CO2; nie można też zapomnieć o wykorzystaniu rzadkich minerałów, jak kobalt, lit czy tantal; 
     
  • nieprawidłowej utylizacji zużytego sprzętu – rocznie produkowanych jest około 54 mln ton e-waste, czyli elektrośmieci, przy czym mniej niż 20% jest recyklingowanych; sporym problemem pozostaje ponadto nielegalne składowanie e-odpadów – toksyczne metale, jak ołów, kadm i rtęć, zagrażają glebie oraz wodom gruntowym. 
     

Gdzie oddać stary telefon w Polsce?

Możliwości jest kilka. Możesz bez problemu wybrać taką, która jest dla Ciebie najwygodniejsza i zapewni szybkie pozbycie się starego sprzętu.
 
Miejsce oddania/sprzedaży telefonu
Charakterystyka
PSZOK – Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych
  • działa w każdej gminie (adresy znajdziesz w sieci) 
  • umożliwia bezpłatne pozbycie się telefonu 
Sklep RTV/AGD
  • przykłady to Media Markt, Media Expert, RTV Euro AGD 
  • w sklepie można bezpłatnie oddać stary sprzęt przy zakupie nowego 
Salon operatora/producenta telefonów
  • programy typu Apple Trade-In, Galaxy Trade-In, T-Mobile Oddajesz, Dostajesz 
  • w zamian za odkup starego urządzenia otrzymasz rabat na nabycie nowego 
Placówka organizacji charytatywnej
  • oddanie telefonu potrzebującym 
OLX/Allegro
  • sprzedaż używanego sprzętu w celu przedłużenia jego życia 
  • pozwala na odzyskanie części środków 

Jak bezpiecznie przygotować telefon przed oddaniem lub sprzedażą?

Bez względu na to, czy zdecydujesz się na sprzedaż, czy recykling elektroniki, zawsze warto zabezpieczyć dane przechowywane na telefonie. O czym warto pamiętać w tym względzie?
 
  • Zrób kopię zapasową danych (backup), jeśli chcesz je zachować. 
     
  • Wyloguj się z kont Google/Apple (dezaktywuj Find My/FRP lock) – bez tego kolejny użytkownik nie uruchomi telefonu. Jeśli nie pamiętasz hasła, możesz go ponownie ustawić po kliknięciu w link otrzymany na wcześniej podany adres e-mail czy numer telefonu. 
     
  • Wykonaj factory reset – usuń wszystkie dane i przywróć sprzęt do ustawień fabrycznych. Samo pozbycie się plików nie wystarcza, gdyż nowy użytkownik może mieć wgląd w te, które są zachowane w pamięci flash. 
     
  • Wyjmij kartę SIM i kartę pamięci
     
  • Usuń etui i akcesoria
     

Programy odkupu telefonów – ile można dostać i jak to działa?

Świetnym sposobem na to, co zrobić ze starym smartfonem, jest skorzystanie z programu odkupu telefonu oferowanego przez producenta czy operatora komórkowego. Nierzadko obejmuje on również sprzęty z uszkodzeniami, jak zbita szybka czy niedziałająca bateria. Oczywiście wtedy należy liczyć się z niższą kwotą, którą się otrzyma.
 
Jak działa taki program? Sprzęt możesz przynieść do danej placówki, choć czasem wycena jest możliwa w formie online. Kwota, jaką otrzymasz za swój stary telefon (na jej wysokość wpływa model i stan urządzenia), obniża wydatek za zakup nowego.

Jak kupować telefony bardziej odpowiedzialnie?

Świetnym wyjściem jest zakup sprzętu refurbished, a więc odnowionego przez producenta czy operatora. To pełnowartościowy telefon z gwarancją, który został oddany przez poprzedniego nabywcę na przykład w ramach zwrotu konsumenckiego.
 
Polecamy również wybieranie marek z deklaracjami środowiskowymi (na przykład Fairphone), niewymienianie telefonu bez wyraźnej potrzeby (nowoczesne smartfony spokojnie wytrzymają 4–5 lat, a nawet dłużej) oraz naprawianie go zamiast wyrzucania (sprzyja temu dyrektywa Right to Repair). A przed zakupem urządzenia zawsze sprawdź jego indeks naprawialności (repairability score).
 

FAQ

1. Gdzie wyrzucić stary telefon komórkowy?

Możesz go oddać bezpłatnie do punktu PSZOK w swojej gminie albo w sklepie RTV/AGD (przy zakupie nowego). Inne opcje to odsprzedaż operatorowi czy producentowi w celu uzyskania rabatu za nowy telefon, przekazanie organizacji charytatywnej lub zbycie na OLX/Allegro.

2. Czy można sprzedać uszkodzony telefon?

Niektóre skupy online umożliwiają przekazanie telefonu ze zbitą szybką, niedziałającą baterią i innymi uszkodzeniami. W tym przypadku cena odkupu będzie jednak niższa.

3. Co dzieje się z telefonami oddanymi do recyklingu?

Są rozkładane na części i odzyskuje się z nich to, co można jeszcze wykorzystać (złoto czy platynę z płyty głównej, kobalt i lit z baterii, szkło i plastik z obudowy). Obecnie jednak tylko ok. 20% e-śmieci jest recyklingowanych, natomiast pozostałe trafiają na nielegalne składowiska.

4. Jak elektronika wpływa na środowisko?

Produkcja jednego smartfona generuje około 70 kg CO2 i powoduje zużycie surowców nieodnawialnych (kobaltu, litu itp.). Problemem są również elektrośmieci i możliwość przedostania się toksycznych metali do środowiska na nielegalnych składowiskach odpadów.

5. Czy oddanie telefonu do skupu jest bezpieczne dla danych?

Tak, jeśli odpowiednio się do tego przygotujesz. Wyloguj się z konta Google/Apple, zrób factory reset oraz wyjmij kartę SIM i kartę pamięci.

6. Jakie firmy oferują program odkupu starych telefonów w Polsce?

Są to zarówno operatorzy komórkowi (T-Mobile, Orange, Play), jak i producenci (Apple, Samsung) oraz skupy online.

Inne artykuły z tej kategorii