Poradnik dla użytkownika

Smishing – fałszywe SMS-y od banków i kurierów. Jak się bronić?

Smishing to oszustwo polegające na wysyłaniu fałszywych SMS-ów podszywających się pod banki, kurierów czy urzędy. Pokazujemy, jak rozpoznać takie wiadomości, co zrobić po kliknięciu w link i jak skutecznie się chronić.

Smishing to wyłudzanie danych przez przestępców poprzez fałszywe wiadomości SMS. Tego typu atak wyróżniają presja czasowa (próba nakłonienia ofiary do wykonania przelewu), podejrzany link (bez oficjalnej domeny) czy prośba o przesłanie poufnych danych. Aby bronić się przed smishingiem, trzeba zadbać o profilaktykę – nie klikać w linki od nieznanych nadawców, weryfikować adresy podawane w SMS-ach oraz uruchomić ochronę antyspamową i antywirusową.
SPIS TREŚCI
 
Najważniejsze w skrócie
 
  • Smishing to wyłudzanie danych przez fałszywe SMS-y podszywające się pod banki, kurierów i urzędy.
     
  • Sygnały ostrzegawcze: presja czasowa, podejrzany link, prośba o poufne dane, nieznany nadawca i błędy językowe.
     
  • Bank nigdy nie prosi w SMS-ie o dane logowania ani numer karty i nie wysyła linków do logowania.
     
  • Po kliknięciu: nie loguj się, zmień hasło, zablokuj kartę, zgłoś oszustwo do banku i CERT Polska (8080 / cert.pl).
     
  • Chroń się: nie klikaj w linki od nieznanych nadawców, wpisuj adresy ręcznie, włącz filtry antyspamowe i antywirus, aktualizuj system.

Co to jest smishing?

W skrócie: Smishing to połączenie SMS i phishingu – wyłudzanie poufnych danych przez fałszywe wiadomości tekstowe. Przestępca podszywa się pod kuriera (InPost, DHL), bank lub urząd i nakłania do podania danych albo kliknięcia w link.

Smishing to połączenie SMS i phishingu – polega na wyłudzaniu poufnych danych przez wiadomości tekstowe. W tym celu przestępca podszywa się pod zaufaną osobę, na przykład kuriera InPost albo DHL, bądź instytucję (bank, urząd skarbowy). Jego działanie sprowadza się do tego, aby nakłonić ofiarę do podania swoich danych lub kliknięcia w link kierujący do fałszywej strony internetowej.

Jak rozpoznać fałszywy SMS?

W skrócie: Uważaj na presję czasową, podejrzany link (bez oficjalnej domeny, z literówkami), prośbę o poufne dane, nieznanego nadawcę (np. DLH zamiast DHL) oraz błędy językowe w treści.

Phishing SMS daje wyraźne sygnały, których nigdy nie można zbagatelizować. O co dokładnie chodzi?
 
  • Presja czasowa. W podejrzanej wiadomości SMS mogą znaleźć się komunikaty typu: „Zapłać teraz lub paczka wróci do nadawcy”; „Wykryto nieautoryzowaną transakcję na twoim koncie bankowym. Konto zostało zablokowane. Potwierdź swoją tożsamość tutaj [link]”. 
     
  • Podejrzany link – skrócony i bez oficjalnej domeny lub z drobnymi literówkami. Po kliknięciu w niego możesz zostać przekierowany na stronę internetową wyłudzającą dane osobowe i logowania. 
     
  • Prośba o przesłanie poufnych danych. Bank nigdy nie prosi o umieszczenie w SMS-ie danych osobowych czy numeru karty płatniczej. 
     
  • Nieznany nadawca. Czasem może on używać fałszywej nazwy, która kojarzy się z rzeczywistą organizacją (na przykład DLH zamiast DHL). 
     
  • Błędy językowe w treści SMS-a. Mogą polegać na braku polskich znaków czy nienaturalnym szyku zdań. Treść może sugerować automatyczne tłumaczenie. 
     

Smishing od banku vs. prawdziwy SMS banku

W skrócie: Prawdziwy SMS banku nigdy nie prosi o dane logowania ani nie zawiera linku do logowania spoza oficjalnej domeny; ma stały, zweryfikowany identyfikator nadawcy (np. „mBank”). W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię z oficjalnej strony banku.

Jak odróżnić SMS phishing od prawdziwego SMS-a z banku?
 
Zawartość wiadomości
Phishing SMS
SMS z banku
Prośba o dane osobowe czy logowania
  • tak 
  • nigdy 
Link do zewnętrznej strony z dziwnym adresem
  • tak 
  • nigdy – ewentualny link kieruje do oficjalnej strony banku 
Identyfikator nadawcy
  • nieznany 
  • stały i zweryfikowany, na przykład „mBank” 

Jeśli masz wątpliwości, kto jest nadawcą SMS-a, zadzwoń na infolinię banku, z którego rzekomo otrzymałeś wiadomość. Numer pozyskaj z oficjalnej strony internetowej banku, a nie z tej wiadomości, gdyż nierzadko on również jest sfałszowany.

Co zrobić po kliknięciu w link?

W skrócie: Nie loguj się i zamknij stronę, zmień hasło (bankowość i powiązana poczta), zablokuj kartę w aplikacji lub przez infolinię, zgłoś oszustwo do banku i CERT Polska (8080 / cert.pl). Przy przelewie możliwy jest chargeback.

Przede wszystkim – zachowaj spokój, nie panikuj i nie podejmuj pochopnych kroków. Co warto zrobić w dalszej kolejności?
 
  • Nie loguj się na stronie, do której przekierował Cię link. Jak najszybciej ją zamknij. 
     
  • Zmień hasło – do bankowości i powiązanej z nią poczty. 
     
  • Zablokuj kartę płatniczą – najwygodniej i najszybciej zrobisz to w aplikacji swojego banku. Możesz też zadzwonić na infolinię. 
     
  • Zgłoś podejrzenie popełnienia oszustwa – w banku oraz do CERT Polska (na numer 8080 bądź poprzez stronę cert.pl). Pomoże to zapobiec dalszym atakom z danego numeru. 
     
Szybka reakcja jest szczególnie potrzebna, gdy doszło do przelewu pieniędzy poprzez sfałszowaną stronę. W tej sytuacji możliwe jest nawet odwrócenie transakcji w ramach na przykład procedury chargeback (obciążenia zwrotnego).
 
Gdzie zgłosić smishing?
 
Gdzie zgłosić
Kontakt
Twój bank
Infolinia z numeru podanego na oficjalnej stronie banku (nie z SMS-a).
CERT Polska
Numer 8080 lub strona cert.pl.

Smishing – jak nie dać się oszukać? Sposoby, ostrzeżenia, porady - infografika

Jak się chronić przed smishingiem?

W skrócie: Nie klikaj w linki od nieznanych nadawców, ręcznie wpisuj adresy z SMS-ów, włącz filtry antyspamowe (Android/iOS) i aplikację antywirusową z ochroną SMS oraz aktualizuj system telefonu.

Aby smishing nie doprowadził do kradzieży Twoich danych czy pieniędzy, przede wszystkim nie klikaj w linki od nieznanych nadawców oraz zawsze weryfikuj adres podany w SMS-ie, wpisując go ręcznie. Warto również włączyć filtry antyspamowe, które są wbudowane w system Android/iOS, korzystać z aplikacji antywirusowej z ochroną SMS-ów i regularnie aktualizować system operacyjny swojego telefonu.

FAQ

1. Jak rozpoznać fałszywy SMS od banku?

Mogą o nim świadczyć presja czasowa (próba nakłonienia do szybkiego wykonania przelewu), link do strony spoza oficjalnej domeny, prośba o podanie danych logowania lub numeru karty czy nieznany nadawca. Pamiętaj, że bank nigdy nie wysyła poprzez SMS-y linków do logowania.

2. Co zrobić po kliknięciu w link z podejrzanego SMS-a?

Nie loguj się na stronie, do której zostałeś odesłany – od razu ją zamknij. Zmień hasło i zablokuj kartę przez aplikację. Podejrzenie popełnienia oszustwa zgłoś do banku i CERT (na numer 8080). Szybka reakcja może pozwolić na odwrócenie transakcji w ramach obciążenia zwrotnego (chargebacku).

3. Czym różni się smishing od phishingu?

Phishing to szersze oszustwo, obejmujące głównie pocztę elektroniczną i strony WWW, natomiast smishing to jedna z jego odmian, realizowana przez wiadomości tekstowe. Mechanizm działania przestępców jest jednak ten sam – zmierza do wyłudzenia poufnych danych.

4. Jak zgłosić smishing do banku lub CERT?

Zadzwoń na oficjalną infolinię banku i/lub zgłoś oszustwo do CERT (na stronie cert.pl lub SMS-owo, pod numer 8080).

5. Czy bank wysyła SMS-y z linkami do logowania?

Nie, żaden bank nigdy tego nie robi. Może jedynie wysłać kod autoryzacji, ale w SMS-ie nie prosi o podanie hasła czy danych karty płatniczej.

6. Pod kogo najczęściej podszywają się oszuści w smishingu?

Najczęściej pod kurierów (np. InPost, DHL) oraz instytucje, takie jak banki czy urząd skarbowy. Bywa, że używają nazwy łudząco podobnej do prawdziwej, np. DLH zamiast DHL.

7. Co to jest chargeback?

To obciążenie zwrotne, czyli procedura pozwalająca odwrócić transakcję. Bywa możliwa, gdy doszło do przelewu pieniędzy przez sfałszowaną stronę – dlatego liczy się szybka reakcja.

8. Pod jaki numer zgłosić smishing do CERT Polska?

Podejrzane SMS-y możesz przekazać do CERT Polska pod numer 8080 lub przez stronę cert.pl. Pomaga to blokować dalsze ataki z danego numeru.

9. Jak zweryfikować, czy SMS z banku jest prawdziwy?

Sprawdź identyfikator nadawcy (prawdziwy jest stały i zweryfikowany, np. „mBank”) oraz czy nie ma prośby o dane logowania. W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię z numeru podanego na oficjalnej stronie banku, nie z SMS-a.

10. Jak filtrować niechciane i podejrzane SMS-y?

Włącz filtry antyspamowe wbudowane w Android lub iOS oraz korzystaj z aplikacji antywirusowej z ochroną SMS-ów. Warto też regularnie aktualizować system telefonu.

Inne artykuły z tej kategorii