Cyber rady
Bezpieczeństwo z okazji Dnia Babci i Dziadka
.png&w=3840&q=75)
Dzień Babci i Dziadka to świetny pretekst, by – obok kwiatów i laurki – podarować seniorom coś jeszcze cenniejszego: bezpieczeństwo w cyfrowym świecie. Coraz więcej babć i dziadków korzysta z internetu, bankowości elektronicznej i smartfonów, a jednocześnie pozostają oni jednym z ulubionych celów oszustów.
SPIS TREŚCI
- Dlaczego seniorzy są w grupie ryzyka?
- Najczęstsze oszustwa na babcię i dziadka
- Jak rozmawiać z babcią i dziadkiem o bezpieczeństwie?
- 6 zasad cyberbezpieczeństwa dla seniorów
- Warto rozmawiać – nie tylko od święta
Dlaczego seniorzy są w grupie ryzyka?
Według badań niemal połowa polskich seniorów miała styczność z próbą oszustwa internetowego lub telefonicznego. Dane Policji i NASK pokazują, że tylko w przestępstwach typu „na wnuczka” i „na policjanta” ofiarami padają tysiące osób 65+, a straty sięgają ponad 140 mln zł rocznie. Jednocześnie część seniorów wciąż ma ograniczone kompetencje cyfrowe, co utrudnia rozpoznanie zagrożeń – zarówno w internecie, jak i przez telefon czy SMS.
Najczęstsze oszustwa na babcię i dziadka
- Oszustwa telefoniczne „na wnuczka”, „na policjanta”, „na pracownika banku” – przestępcy wywołują strach i presję czasu, by skłonić seniora do przekazania gotówki lub wykonania przelewu.
- Phishing SMS i e mail – fałszywe wiadomości o dopłacie do paczki, zablokowanym koncie czy konieczności „aktualizacji danych”, prowadzące do podrobionych stron banków i instytucji.
- Fałszywe inwestycje i „okazje” finansowe – obietnice szybkich zysków, „bezpiecznych lokat” lub kryptowalut, często połączone z przejęciem zdalnej kontroli nad urządzeniem.
- Romance scam i oszustwa w mediach społecznościowych – budowanie relacji emocjonalnej i stopniowe wyłudzanie pieniędzy lub danych.
Raporty CERT Polska i Policji potwierdzają, że liczba takich incydentów rośnie, a phishing oraz oszustwa telefoniczne należą dziś do najczęstszych zagrożeń w polskim internecie.
Jak rozmawiać z babcią i dziadkiem o bezpieczeństwie?
- Zamiast straszyć internetem, warto podkreślać, że większość spraw można załatwiać wygodnie i bezpiecznie, jeśli trzyma się kilku prostych zasad.
- Dobrze jest używać prostego języka i odwoływać się do znanych im historii – np. miejscowych przypadków oszustw „na wnuczka”, o których informują media i policja.
- Kluczowe jest budowanie nawyku: „zanim zrobisz przelew lub oddasz pieniądze – zadzwoń do kogoś z rodziny i zapytaj”.
6 zasad cyberbezpieczeństwa dla seniorów
- Nigdy nie działaj pod presją czasu – jeśli ktoś straszy policją, wypadkiem lub utratą pieniędzy „natychmiast”, to prawdopodobnie oszust.
- Nie podawaj przez telefon ani SMS danych osobowych, loginów i haseł – banki i urzędy nie proszą o takie informacje w ten sposób.
- Nie klikaj w podejrzane linki i nie instaluj aplikacji na prośbę rozmówcy.
- Zawsze samodzielnie dzwoń do banku lub instytucji – korzystaj z numerów znalezionych na oficjalnej stronie lub karcie bankowej.
- Nigdy nie przekazuj gotówki obcym osobom – policja i banki nie odbierają pieniędzy „przez kuriera”.
- W razie wątpliwości przerwij kontakt i skonsultuj się z rodziną lub bankiem – lepiej sprawdzić niż stracić oszczędności.
Warto rozmawiać – nie tylko od święta
Dzień Babci i Dziadka to dobry moment, by oprócz życzeń przekazać bliskim krótką listę zasad bezpieczeństwa lub po prostu porozmawiać o możliwych zagrożeniach. Taka rozmowa może uchronić seniorów przed realną stratą pieniędzy, a całej rodzinie dać więcej spokoju.
